محمد بن سلامة القضاعي ( شارح : مجهول )
27
شهاب الأخبار ( شرح فارسى ) ( كلمات قصار پيامبر خاتم ص ) ( فارسى )
آمدى بديدى تا رضاى من در آن بودى يا نه ؟ اگر رضاى من بودى بكردى ؛ و اگر نه ترك كردى ، ازينجا خليل من شد . 74 - السّعيد من وعظ بغيره . ( 1 ) نيكبخت آنست كه پند گيرد بغيرى . هر كه زايد سعيد از مادر * پند گيرد ز كار شخص دگر يعنى هر كه سعادت و عاقبت جويد و خواهد كه بهر دو گيتى نيكبخت شود چيزى كه ديگرى بكردن آن در محنت و بلا افتد و بهر دو گيتى زيانكار گردد از آن دور بود ؛ چنان كه بيند كه يكى ميان خلق خدا بسبب دروغى و مشقتى برخوردارى كند و بمراد رسد جواب و و بال آن در گردن وى بماند ، پس بايد كه هيچ كس از اعتبار گرفتن به حال « 1 » ديگران خالى نبود . 75 - الشّقىّ من شقى في بطن أمّه . ( 2 ) بدبخت آن بود كه بدبخت بود در شكم مادرش ؛ اين خبر دروغ است و مصطفى عليه السلام مثل اين نگويد كه بفعل خويش بدبخت شود آنكه عقل تمام دارد « 2 » . 76 - كفّارة الذّنب النّدامة . ( 3 ) كفّارهء گناه پشيمانى بود از گناه . هر كه كرد او گنه بنادانى * هست كفّارتش پشيمانى 77 - الجمعة حجّ المساكين . ( 4 ) مسجد جمعه رفتن حجّ مسكينانست ؛ يعنى هر كه مال ندارد كه بدان حجّ كند چون آدينه باشد غسل كند و از بهر نماز به مسجد رود ثواب حاجيان بيابد ، و مصطفى صلّى اللَّه عليه و آله ميفرمايد كه : شب آدينه و روز آدينه بيست و چهار ساعت است
--> ( 1 ) در نسخهء ديگر : « بمآل » يعنى بعاقبت و سرانجام . ( 2 ) در نسخهء ديگر : « و مصطفى صلّى اللَّه عليه و آله مانند اين سخن بگويد كه بنده بفعل خويش بدبخت شود و آن كه عقل تمام دارد » مراد بدين گفتار اثبات اختيار و نفى جبرست ؛ زيرا كه ظاهر خبر دلالت بر ثبوت جبر مىكند و ساير علما نيز در قبول اين خبر توقف دارند و يا توجيه ميكنند .